20 juni, 2013 Terug

Wat is belonen?

 

Positieve bekrachtiging

Binnen ABA (applied behavior analysis- toegepaste gedragsanalyse) wordt positieve bekrachtiging omschreven als:

Wanneer een bepaalde gedraging wordt gevolgd door bekrachtiging zal de gedraging in de toekomst zich vaker voordoen.

Als ouder, trainer of begeleider is dit het doel dat we hebben met belonen. We willen graag dat het kind een bepaalde gedraging vaker gaat vertonen. Wanneer je gebruik maakt van positieve bekrachtiging vergroot je de kans dat het gedrag zich vaker voor zal doen, maar dan moet je wel de juiste bekrachtiger op de juiste manier presenteren, en dat lijkt simpeler dan het is!

Bekrachtiger

Wat is een bekrachtiger? Een stimulus die als consequentie wordt aangeboden na een bepaalde gedraging en verantwoordelijk is voor de toename in die gedraging. Ouders en begeleiders hebben het vaak over een beloner, maar let op! een bekrachtiger kan elke soort stimulus zijn. Een hoog piepend geluid kan een bekrachtiger zijn voor iemand terwijl we ervan uitgaan dat het voor de meeste mensen onaangenaam is. Het is dus belangrijk om goed te onderzoeken of je beloner daadwerkelijk een bekrachtiger is en het gedrag zich vaker voor gaat doet. Je kunt jezelf dus de vraag stellen: Is het gedrag toegenomen? Zo ja, dan heb je de juiste bekrachtiger te pakken. Niet? dan zul je door moeten zoeken naar wat wel een bekrachtiger is voor het kind.

Soorten bekrachtigers:

Er zijn verschillende soorten bekrachtigers waarmee je aan de slag kunt om het gewenste gedrag te doen toenemen:

  • Eetbare bekrachtigers: een hapje van favoriet eten b.v. hapje danoontje, schijfje komkommer of een druif, een snoepje of chipje. Denk ook aan een slokje drinken.
  • Sensorische bekrachtigers: kietelen, masseren, geuren, muziekjes lampjes en lichtjes.
  • Tastbare bekrachtigers: een stickertje, een speeltje.
  • Activiteiten: een paar minuten op de Nintendo DS spelen, tv kijken, trampoline springen of grote activiteiten zoals een uitje naar dierentuin of pretpark.
  • Sociale bekrachtigers: complimenten, een duim, schouderklopje.

Stappen

1) Beslis je doelgedrag. Welk gedrag wil je doen toenemen? omschrijf het precies zo dat het voor iedereen duidelijk is. Bijvoorbeeld: Tijdens het eten zit Jan recht aan tafel met zijn rug tegen de leuning van de stoel en zijn voeten op de grond 

2) Bekrachtig alleen het doelgedrag, niet: Jan zit in kleermakerszit op zijn stoel, of Jan hangt voorover met zijn hoofd tussen zijn knieën. Hij zit wel aan tafel, maar niet zoals we bedoeld hadden.

3) Bekrachtig in eerste instantie elke keer dat het gedrag zich voordoet. Elke maaltijd, geef ook de feedback wat hij goed doet.

4) Controleer of het gedrag ook daadwerkelijk toeneemt. Indien het gedrag niet toeneemt ga op onderzoek uit wat er mis gaat. Turf het aantal keren dat Jan het gewenste gedrag laat zien.

Bekrachtigers zijn persoonlijk! Neemt het doelgedrag niet toe ga op zoek naar de juiste bekrachtiger!